Bij verbouwen gaat het vaak niet mis op “het grote idee”, maar op de details: wat is precies inbegrepen, wanneer betaal je, wat als de planning uitloopt, en hoe ga je om met meerwerk. Een goed contract is niet “wantrouwen”, het is gewoon projectmanagement. Het maakt verwachtingen helder — voor jou én voor de aannemer.
In dit artikel krijg je een praktische checklist voor contract en betaling: welke onderdelen je vastlegt, welke betalingsschema’s logisch zijn, en welke zinnen je liever niet tekent. Voor alle verbouwthema’s ga je naar het Verbouwen-overzicht.
Waarom contract en betaling extra belangrijk zijn bij verbouwen
Een verbouwing is geen standaard product. Je koopt geen “doos” die altijd hetzelfde is; je koopt een proces met onzekerheden. Zonder heldere afspraken krijg je snel:
- Discussie over wat wel/niet was inbegrepen
- Meerwerk zonder duidelijke prijs
- Betalingsstress (“nu betalen anders stoppen we”)
- Onheldere oplevering en nazorg
De basis van dit alles zit ook in meerwerk en minderwerk en offertes vergelijken.
Wat moet er minimaal in je contract staan?
Zie je contract als een samenvatting van “wat gaan we maken, voor hoeveel, wanneer, en wat als het anders loopt?”. Dit wil je erin hebben:
1) Scope: wat wordt er precies gedaan?
- Omschrijving van werkzaamheden (per ruimte/onderdeel)
- Materialen (type/kwaliteit/merk waar relevant)
- Afwerkingsniveau (bijv. saus- of behangklaar)
- Wat is expliciet uitgesloten (heel belangrijk!)
Tip: laat “afwerking” concreet maken, vooral bij stucwerk. Zie stucwerk: kosten en droogtijd.
2) Planning en fasering
- Startdatum en (realistische) einddatum
- Belangrijke mijlpalen (sloop klaar, ruwbouw klaar, afwerking start)
- Wat gebeurt er bij vertraging door levering/weer/andere partijen?
Een planning is pas nuttig als je weet wat er gebeurt bij afwijkingen. Gebruik eventueel planning en tijdlijn om je eigen verwachtingen te structureren.
3) Prijsafspraak: vaste aanneemsom of regie?
Leg vast of je betaalt op basis van:
- Aanneming (vaste prijs): duidelijk eindbedrag, maar scope moet scherp zijn.
- Regie (uurtarief): flexibel, maar vraagt strakke urenregistratie en budgetcontrole.
Welke vorm beter is, hangt af van je project. Bij grotere klussen zoals uitbouw/aanbouw wil je meestal zoveel mogelijk vooraf vastleggen.
4) Meerwerk- en minderwerkprocedure (must-have)
Dit is de belangrijkste alinea van je contract:
- Geen meerwerk zonder schriftelijke akkoord (prijs + planningimpact)
- Hoe wordt minderwerk verrekend?
- Uurtarieven en materiaalopslag (als regie speelt)
Gebruik hiervoor de complete checklist in meerwerk/minderwerk.
5) Oplevering, restpunten en garantie
- Hoe vindt oplevering plaats (rondgang + lijst + foto’s)?
- Termijn voor restpunten (met datum)
- Garantie en nazorg (wie meld je, hoe snel reactie)?
Handig hulpmiddel: oplevering checklist en achtergrond in garantie bij verbouwen.
6) Verzekering en aansprakelijkheid
- Wie is aansprakelijk bij schade aan jouw woning?
- Wie is aansprakelijk bij schade bij buren?
- Welke verzekeringen heeft de aannemer (bedrijfsaansprakelijkheid, evt. bouwverzekering)?
Lees ook verzekering bij verbouwen (handig om blinde vlekken te voorkomen).
Betalingsschema: wat is “normaal” en wat is een rode vlag?
Een goed betalingsschema volgt de voortgang van het werk. Het doel: jij betaalt niet alles vooruit, en de aannemer krijgt wel genoeg cashflow om door te werken.
Veelgebruikte schema’s (praktisch)
- Termijnen per mijlpaal (aanrader): bijv. start / ruwbouw / wind- en waterdicht / afwerking / oplevering.
- Maandtermijnen: bij langere projecten, op basis van voortgang.
- Deels bij oplevering: een laatste deel pas na oplossen restpunten (afspreken!).
Rode vlaggen bij betaling
- Alles vooraf of een extreem hoge aanbetaling zonder duidelijke reden
- Vage facturen (“diverse werkzaamheden”) zonder specificatie
- Druk zetten: “betaal vandaag anders stoppen we” zonder contractbasis
- Geen relatie tussen betaling en voortgang/mijlpalen
Tip: kies een aannemer die transparant is. Dat sluit aan op aannemer kiezen.
Praktische afspraken die je slim toevoegt
Wijzigingen en communicatie
- Één aanspreekpunt en hoe je wijzigingen doorgeeft
- Alle wijzigingen schriftelijk (mail/WhatsApp) met prijs + planning
- Werkdagen/tijden en omgang met sleutel/toegang
Leveringen en materialen
- Wie bestelt wat (jij of aannemer)?
- Levertijden en wat er gebeurt bij vertraging
- Opslag op locatie en verantwoordelijkheid bij diefstal
Bescherming en schoonmaak
- Wie dekt vloeren/kozijnen af?
- Is bouwschoonmaak inbegrepen of niet?
Zo voorkom je verrassingen in de laatste week. Zie bouwstof schoonmaak.
Voorbeeldzinnen die je wél wilt (in normale taal)
- Meerwerk: “Meerwerk wordt alleen uitgevoerd na schriftelijk akkoord van opdrachtgever, inclusief prijs en planningimpact.”
- Oplevering: “Bij oplevering wordt een restpuntenlijst opgesteld met foto’s en een datum voor herstel.”
- Betaling: “Betalingen volgen de voortgang. Het laatste termijnbedrag wordt betaald na oplevering en/of het oplossen van restpunten.”
Checklist: contract & betaling in 12 punten
- Scope en uitsluitingen helder (materiaal + afwerking)
- Planning met mijlpalen en omgang met vertraging
- Prijsafspraak (aanneming vs regie) duidelijk
- Meerwerk/minderwerkprocedure vastgelegd (schriftelijk akkoord)
- Betalingsschema gekoppeld aan voortgang
- Laatste termijn pas na oplevering/restpunten (afspreken)
- Opleveringproces + restpuntenlijst (zie oplevering)
- Garantie/nazorg (zie garantie)
- Verzekering/aansprakelijkheid (zie verzekering)
- Wijzigingen altijd schriftelijk + log bijhouden
- Leveringen/opslaan en diefstalrisico geregeld
- Bescherming en (bouw)schoonmaak afgesproken
FAQ
Hoeveel aanbetaling is normaal?
Dat verschilt per project en partij, maar het moet logisch zijn en passen bij inkoop van materialen. Een extreem hoge aanbetaling zonder duidelijke onderbouwing is een rode vlag. Zorg dat betaling gekoppeld is aan voortgang.
Moet ik alles vastleggen als ik “goede afspraken” heb?
Ja. Schriftelijk vastleggen is juist vriendelijk: het voorkomt misverstanden. Het helpt zowel jou als de aannemer.
Wat doe ik als de aannemer meerwerk uitvoert zonder akkoord?
Verwijs naar de afspraken en vraag om onderbouwing. Dit is precies waarom je de meerwerkprocedure in je contract wilt. Gebruik meerwerk/minderwerk als basis.
Waar vind ik alle verbouwonderwerpen terug?
Ga terug naar het Verbouwen-overzicht.
