Een verbouwing loopt zelden uit de hand omdat je “één keer te veel uitgeeft”. Het gaat bijna altijd mis door onzichtbare posten (sloop, herstel, elektra), meerwerk (“kan dit ook nog even?”) en te late keuzes (waardoor je duurder en sneller moet). Een goed verbouwbudget is daarom geen excelletje met één totaalbedrag, maar een systeem dat jou controle geeft.
In dit artikel leer je stap voor stap hoe je een verbouwbudget maakt dat wél werkt: posten, buffers, scenario’s en afspraken. Voor alle verbouwonderwerpen bij elkaar: Verbouwen-overzicht.
Waarom de meeste verbouwbudgetten mislukken
Even snel een bedrag prikken (“we doen het voor 20k”) voelt overzichtelijk, maar is gevaarlijk omdat je niets hebt om mee te sturen. Budgetten lopen meestal uit door:
- Scope creep: onderweg steeds meer willen.
- Verborgen kosten: sloop, herstel, elektra, afwerking.
- Meerwerk: extra’s tijdens uitvoering zonder strakke afspraken.
- Geen buffer: elke verrassing wordt paniek (en discussie).
De oplossing: budget = posten + keuzes + buffer + afspraken.
Stap 1: Bepaal je scope (wat doe je wél en niet?)
Voordat je bedragen invult, moet je weten wat je eigenlijk budgetteert. Schrijf in één alinea:
- Welke ruimtes/onderdelen pak je aan?
- Wat blijft (bewust) hetzelfde?
- Is het cosmetisch, renovatie of constructief?
Voor een snelle reality check per oppervlakte kun je kosten per m² gebruiken. En voor specifieke projecten: keuken kosten, badkamer kosten of uitbouw kosten.
Stap 2: Deel je budget op in posten (de enige manier om te sturen)
Maak een lijst met kostenposten. Dit is een bewezen indeling die je bijna altijd nodig hebt:
A) Voorbereiding
- Tekeningen/constructieberekening (indien nodig) – zie bouwtekening & constructieberekening
- Vergunningen/leges (indien van toepassing) – zie omgevingsvergunning
- Advies/inspectie (bij twijfel over constructie, vocht, etc.)
B) Sloop & afvoer
- Sloopwerk (incl. uurloon)
- Afval/container/afvoer
- Bescherming van woning (afplakken, stofdeuren)
C) Ruwbouw/constructie
- Doorbraak, staal, herstel wanden
- Uitbouw/aanbouw (fundering, dak, schil)
- Nieuwe kozijnen/puien (als onderdeel van project)
D) Installaties
- Elektra (groepen, stopcontacten, verlichting)
- Water/afvoer
- Ventilatie (vaak vergeten!) – zie ventilatie
- Verwarming/vloerverwarming/radiatoren
E) Afwerking
- Stucwerk, schilderwerk
- Tegelwerk, kit- en voegwerk
- Vloeren, plinten
- Deuren/kozijnen afstellen
F) Materialen & inrichting
- Keuken/badkamer/sanitair/apparatuur
- Verlichting en armaturen
- Meubels die je vervangt/aanpast
G) Onvoorzien + buffer
- Onvoorziene kosten (verrassingen achter muren)
- Meerwerk-buffer (wijzigingen en extra wensen)
Pro tip: zet elke post op “incl. arbeid” of “alleen materiaal”. Dat voorkomt dat je per ongeluk dubbel rekent (of juist iets vergeet).
Stap 3: Kies je budgetstijl: “cap” of “scenario’s”
Optie 1 — Budgetcap (hard maximum)
Je stelt één maximum totaalbedrag vast en dwingt jezelf keuzes te maken binnen dat plafond. Dit werkt goed als je snel keuzes kunt schrappen.
Optie 2 — Drie scenario’s (aanrader)
Maak drie totalen: Basis (functioneel), Comfort (middenklasse) en Luxe (premium). Bij elke post kies je niveau. Dit werkt fantastisch omdat je snel ziet waar upgrades het meeste kosten.
Stap 4: Reken met buffers (dit is geen pessimisme, dit is controle)
Buffer is het verschil tussen “oh nee” en “oké, dit was ingecalculeerd”. Gebruik deze simpele aanpak:
- Cosmetisch (weinig techniek): kleinere buffer
- Renovatie (keuken/badkamer/elektra): middelgrote buffer
- Constructief (doorbraak/uitbouw/dak): grotere buffer
Als je in een ouder huis woont, of je gaat veel openbreken: neem liever te veel buffer dan te weinig. Je kunt buffer altijd niet uitgeven; te weinig buffer kun je niet “terugtoveren”.
Stap 5: Offertes vergelijken zonder appels-met-peren
Een budget klopt pas als offertes dezelfde scope prijzen. Doe daarom dit:
- Geef elke partij dezelfde scope (wat inbegrepen is)
- Vraag om uitsluitingen (wat zit er níet in)
- Laat stelposten expliciet maken (materialen nog onbekend)
- Vraag planning: wanneer starten, hoe lang, afhankelijk van levertijden
Gebruik: offertes vergelijken.
Stap 6: Regel meerwerk vóór je begint (anders lekt alles)
Meerwerk is de #1 budgetkiller. Maak daarom één simpele regel:
Geen wijziging zonder schriftelijke prijs + impact op planning.
Leg dit vast in je afspraken en betalingen. Lees: meerwerk & minderwerk en gebruik contract & betaling.
Stap 7: Houd je budget live (niet één keer invullen en hopen)
Een goed budget is een dashboard. Update het elke week (of elke grote aankoop):
- Wat is besteld/betaald?
- Wat staat nog open?
- Welke keuzes komen eraan?
- Wat gebeurt er met je buffer?
Combineer dit met een realistische planning zodat stress en kosten niet samen exploderen: stressvrij plannen.
Mini-budgetchecklist (printbaar in je hoofd)
- Scope op 1 alinea (wat wel/niet)
- Postenlijst compleet (incl. sloop, elektra, afwerking)
- Scenario’s of cap gekozen
- Buffers toegevoegd
- Offertes inhoudelijk vergeleken
- Meerwerkregel afgesproken
- Wekelijkse update gepland
FAQ
Hoeveel buffer moet ik aanhouden?
Dat hangt af van scope en risico: cosmetisch is vaak voorspelbaarder, renovatie met techniek minder, en constructief het minst voorspelbaar. Als je veel openbreekt of in een ouder huis woont, neem liever een ruimere buffer.
Wat zijn de meest vergeten kostenposten?
Elektra (extra groepen/stopcontacten), sloop & afval, herstel ondergrond, afwerking (stuc, schilderwerk, plinten) en ventilatie. Zet ze als aparte posten in je budget.
Hoe voorkom ik dat offertes later “duurder worden”?
Door scope en uitsluitingen helder te krijgen, stelposten te benoemen en meerwerk strak te regelen: meerwerk & minderwerk.
Waar vind ik alle verbouwonderwerpen terug?
Ga terug naar het Verbouwen-overzicht.
