Onze open haard ging eruit, de sfeer bleef

Het was de schoorsteenveger die het hardop zei, op een natte dinsdagochtend in maart, met roet tot aan zijn ellebogen. Het rookkanaal van onze open haard was aan de binnenkant gescheurd. Repareren kon, met een rvs-binnenbuis, maar hij keek me erbij aan alsof hij mijn antwoord al kende. We stookten hooguit tien avonden per jaar. De rest van de tijd was het een zwart gat in de woonkamer waar het in de winter langs je enkels tochtte.

Ons huis staat in Haaksbergen, in een straat waar bijna iedereen ooit zo’n gemetselde schouw heeft laten zetten. Als we op zondag de heide op fietsen, ruik je onderweg overal houtrook. Mijn man was dan ook niet meteen om. Een elektrische haard vond hij iets voor een showroom. Tot we er een zagen bij vrienden, met zo’n vlammenbeeld van waterdamp en ledlicht, en hij er tien minuten naar zat te staren zonder iets te zeggen.

Meer stroom dan je denkt

Wat ik niet wist, is dat er ruwweg twee soorten zijn. Je hebt haarden die alleen sfeer maken, met licht en damp. Die gebruiken weinig, een paar honderd watt op zijn meest. En je hebt haarden met een verwarmingselement erin, die al snel 1500 tot 2000 watt trekken als de warmte aanstaat. Wij wilden die warmte juist wel, voor de kille avonden in november als de cv nog niet lekker op gang is.

Toen ik Elektricien Haaksbergen belde om te vragen of de haard gewoon in het oude stopcontact naast de schouw kon, kreeg ik een eerlijke vraag terug. Wat hangt er nog meer op die groep? Ik had geen idee. De monteur die een week later langskwam, liet het me zien in de meterkast. Op dezelfde groep zaten de televisie, de lampen in de woonkamer en het stopcontact in de serre waar mijn dochter ’s winters een elektrisch kacheltje aanzet. Tel daar een haard van 2000 watt bij op en je zit tegen de grens van wat een groep aankan. Dan gaat het een keer mis, en natuurlijk op het gezelligste moment van de avond.

Een eigen groep achter de ombouw

Het advies was een eigen groep voor de haard, beveiligd met een aardlekschakelaar van 30 mA zoals de NEN 1010 vraagt. Onze groepenkast had nog ruimte, dus het ging vooral om een nieuwe leiding. Die liep via de kruipruimte omhoog naar de plek van de oude haard.

Het lastigste bleek de plek van het stopcontact. Een inbouwhaard verdwijnt in een ombouw van plaatmateriaal, en dan zie je dat stopcontact nooit meer. De monteur wilde het niet zomaar recht achter het apparaat, waar de warmte van het element erbij kan en waar je er bij een storing niet meer bij komt. Het kwam een stuk opzij, achter een afneembaar paneel in de zijkant van de ombouw. Onzichtbaar, maar bereikbaar. Hij vroeg ook naar de ventilatieopeningen die de fabrikant voorschrijft, want een haard met verwarming moet zijn warmte ergens kwijt kunnen.

Wat het ons heeft opgeleverd

De schouw is gesloopt, het rookkanaal is op zolder afgedicht en de ombouw is nu een strakke wand met een lange, lage haard erin. Het tocht niet meer. Het huis ruikt niet meer naar koude as als het regent. En ik hoef in oktober geen kuub hout meer op te stapelen naast de schuur.

Mis ik het knetteren? Soms. Maar als ik nu na een rondje over de heide binnenkom en met de afstandsbediening de vlammen aanzet, vind ik het eigenlijk wel best zo. Wat ik anderen zou meegeven, is dat je de elektra niet als sluitpost moet zien. Laat de groep en de plek van het stopcontact regelen voordat de ombouw er staat. Dat advies kreeg ik zelf van Elektricien Haaksbergen, en ik had het graag eerder gehoord.